21 april 2017: Revisiting Kant en andere denkoefeningen (XVII)

Kwaadaardigheid, als de bereidheid, ja de wil om een ander te kwetsen: hoe kom je eraan? Is iemand er van nature mee behept? Of is het opgelopen? Door wat?

Trauma en wanhoop verraden zich in buitenproportionaliteit.

Wat je van vreselijke mensen kunt leren: niet willen worden zoals zij, en de vraag hoe dan wel. En wat maakt dat die ander zo’n impact kan hebben?

De grap met religie is dat zij om andere redenen belangrijk is dan zij zelf aangeeft.

Wat is onzichtbaar? Mijn beleving! Nog iets anders? Jouw beleving! Nog meer? Ik zou het niet weten.

‘Filosofie draait om nadenken over je eigen denken, je eigen uitgangspunten bevragen’: filosofie bezien vanuit handelingsperspectief, wat je doet wanneer je filosofeert. Wetenschap doet iets anders.

Het absolute (of het Zijn) is de enige werkelijkheid die noodzakelijk bestaat. Daarbinnen zijn er tal van mogelijke werelden, m.n. wanneer ontsproten aan de verbeelding.

Revisiting Kant (& Descartes)

Ligt dualisme aan de basis van het onderscheid dat Kant maakt tussen het ‘ding op zich’ en het ‘ding voor ons’? - uitgaan van de geest als denkend ik (voor wie de dingen louter verschijnen in geestelijke vorm) dat radicaal anders is dan het lichaam, als niet-denkend iets (en dat daardoor tot een vreemde wordt, oftewel een ding op zich).

Dualisme. Bewustzijn wordt een nog groter raadsel dan het al is, door het geheel los te beschouwen van materie. En andersom, hetzelfde: materie wordt tot een kille leegte wanneer je er alles aan ontzegt wat je aan bewustzijn toekent. Uitgaande van deze boedelscheiding is materialisme uiteraard een kale bedoening: alles wat het leven menswaardig maakt is er eerst afgepeld. Alleen zelfingenomen dualisten kunnen een dergelijk materialisme poneren, - het vergt een gebrekkig bewustzijn van de eigen aannames.

Descartes. Zoals (in een mens) een volstrekt lichaamsloos denken geen invloed kan hebben op iets dat er radicaal van verschilt, nl een volstrekt gedachteloos lichaam, zo kan evenmin een volstrekt immateriële God (opgevat als puur bewustzijn of iets dergelijks) iets voortbrengen dat radicaal van zo’n God verschilt, nl een wereld. Waar zit God’s pijnappelklier?